
Lè libète nou yo ap etenn, chante powèt la souvan se sèl ranpa ant nasyon an ak vid la. Anplis, san powèm li, san chante li, yon nasyon se yon gwoup moun ki gaye sèlman.
Se nan limyè lide sa a, pou raple moman bra nou te san fòs anba bòt Yankee yo, Anthony Phelps te kite endiyasyon l koule. E devan rejim Duvalier yo ki te bay atwosite ak fason yo t ap fè lavi ak diyite moun pa vo anyen yon valè siperlatif, powèt, womansye, dramatij, nouvelis, dizè, militan politik (…), Anthony Phelps te konprann powèm nan se bouf oksijèn ki te dwe remèt kòz nasyonal la souf li, e natirèlman kòz imen an tou.
Li te konn sezi moman frajil pou fè plim li tounen yon enstans ki te dwe pote, pri egzil la, kòz Endyen Panyòl yo te mitile yo, kò nwa yo te transfòme an min lò ak ponp kann, kòz yon nasyon ki te konnen opresyon ak endiyite depi konsepsyon l.
Li fèt anba rèy okipan ameriken yo ann Ayiti (1928), Anthony Phelps te bay plim li yon solanite ki merite non sa a pou l fè fas ak dominasyon an e raple Ayisyen ak tout mond lan nasyon ayisyen an souveren. Nan militantis li, li te antre nan sèk « Haïti littéraire » bò kote Serge Legagneur, René Philoctète, Roland Morisseau… Long mach powèt li a se te yon long pèlrinaj pou chèche libète ak pen chak jou pou Ayisyen…
Pou pitit nou yo, pou Ayisyen jodi a kote majorite yo pa wè koulè nasyonal yo ankò, li ijan pou anseye gwo chante Anthony Phelps la (Mon pays que voici, 1968) pou yo aprann kenbe tèt ak « Yankee » a ki, kounye a, ak figi l kache, kontinye ap bwè kakao ak kafe nou. Pandan vil nou yo, libète nou ak diyite nou kòm gason ak fanm ap etenn, nou dwe poze kesyon an: kiyès ki gen kouraj ri nan fènwa a?
Nou dwe pran konsyans lè a rive pou la tande yon dènye lòd pou l kanpe tankou yon boukliye. Paske si la se kote verite a ye, li dwe abiye l ak desizyon pou bay endepandans ayisyen an, e poukisa pa diyite moun, lèt noblès yo, jan Anthony Phelps te fè l byen.
Si nan lari nou yo zam ap chante chante lanmò, nou dwe di tèt nou lè a rive pou reponn ak refren ki gen plis kouraj, kote lè libète gwo chante Anthony Phelps la dwe enkriste: yon powèm kote powèt la denonse Yankee k ap pran richès peyi a e ki antre lakay li tankou nan yon peyi konkeri, pandan l ap tann nan lannwit li pou van an chanje.
R.Doirin
doirincandle07@gmail.com
Hebdo24 est un journal en ligne qui fait de la permanence mais aussi la rigueur dans le traitement de l’information son cheval de bataille.
Tout atik li yoLi tou
«Le pari du dialogue»: Wilner Joseph rasanble anpil moun alantou liv li ak vizyon l pou Ayiti
sa gen 11 èdtan
Miss Inivè: Tatenda Rameau atire tout je yo nan premye aktivite 75yèm edisyon an
13 nov
« Marie Madeleine » Gessica Généus genyen Hugo an lò nan Festival Chicago
24 okt
Sinema: De sineyas ayisyen resevwa distenksyon nan FIFAC, nan Giyàn
16 okt





