Lendi 16 novanm 2026

Sosyete

Yon popilasyon nan detrès devan yon «Eta ki echwe»

Pa Billy Gervé

· 3 min lekti

Pataje

Atik sa a disponib tou an English, Français ak Español

Jan jounalis ak blogè ayisyen Fanel DELVA te di l byen: esperans lavi yon Ayisyen se 24 èdtan ki ka renouvle. Nouvo fòmil la: A demen oswa pita si bandi yo prete nou lavi!

Yon jenès ki espere yon bèl lavi, men domaj li toujou lage pou kont li. Sitiyasyon kawotik la pa sispann twouble avni jèn sa yo ki souvan twouble depi premye vag atak move gouvènans otorite ayisyen yo. Yo santi yo plis pèdi, dekouraje, endiye pa konjonkti a. Plis pase yon moun ap poze tèt yo kesyon sou avni yo, desten yo. Kijan yon jèn ka reyisi an Ayiti? Kèk inivèsitè oblije kouri kite peyi a, al an Repiblik Dominikèn oswa nan lòt peyi pou chèche yon pi byen.

Geraldine EMMANUEL, enfimyè e manman yon ti gason 2 an, devaste pa konjonkti sosyo-ekonomik ak politik peyi a kounye a. « Kòm manman, se yon sitiyasyon ki difisil pou jere paske sèl pitit gason m nan pa ka rete avè m nan kapital la. Mwen travay Pòtoprens, men mwen oblije mennen l al viv ak paran m Jeremi, pou m pwoteje l kont kidnaping. Sa manje m anndan paske m pa ka pran swen l ».

Fanm dafè Dashca LOUIS enkyete pou gravite evènman yo e sa gen konsekans sou fonksyonman antrepriz li. « Kondisyon yo pa avantaje pèsonn. Sitou lè se mikwo antrepriz. Sa deranje ti pèsonèl la kou direksyon an. Se pou m di w biznis yo kounye a se imaj peyi a ». Li kontinye: « Santiman ensekirite sa a febli efikasite ekip la men tou fleksibilite kliyan yo. Nou twouve nou nan yon sitiyasyon kote n ap travay jou pou jou pandan n ap tann pwochen deraj la. Anplis, « si peyi a pa cho » vin tounen prensipal fason nou pale ».

Jèn pwofesyonèl sa a ki diplome nan ANDC, ki te pale san l pa vle yo site non l, anvayi pa laperèz chak jou. Li pa pwoteje devan fenomèn kidnaping lan k ap kraze ekonomi anpil fanmi e ki pa sispann entimide popilasyon an e menm moun ki gen misyon pou pwoteje e sèvi. « Mwen gen doulè. Mwen pè. Mwen fristre. Mwen san fòs. Anyen pa gen sans ankò. Anyen pa enterese m ankò ». Li kontinye ak yon kesyon ki enkyete: « Ki avni mwen ka espere isit la? ». Dapre sa l di, dirijan yo bay elektrifikasyon priyorite olye edikasyon, ki se yon chemen pou devlopman.

Kidnaping se yon kalamite pou popilasyon ayisyen an. Sa ki pi grav, « otorite » ki an plas yo sanble pa kapab bay yon repons pou fenomèn sa a. Yon sitiyasyon enkyetan. San lang bwa, avoka Ricardson Bigot denonse enkonpetans Leta. « Poutèt inèsi oswa inegzistans yon Leta ki kapab kanpe pwoblèm sa a k ap manje sosyete a, sitwayen yo pa konnen ki sen pou yo rele. Pafwa, ranson yo monte a yon demi milyon dola ameriken. Paran oblije kraze nan yon bat je yon ekonomi yo bati pandan yon ventèn ane, sèlman pou liberasyon yon pwòch ».

« Sa okipe lespri tout sitwayen nan peyi a. Mwen se avoka, mwen pa ka menm al nan tribinal akoz ensekirite. Kliyan yo menm tou pè. Anplis, gen grèv majistra yo ki paralize aktivite avoka yo », Ricardson Bigot temwaye.

Pou goumen kont kidnaping k ap dekapitalize popilasyon an san rete, otorite yo ap eseye pran kèk mezi, tankou yon selil anti-kidnaping ak retire vit tente sou machin. Gen moun ki rele mezi sa yo blòf. Èske nouvo estrateji sa yo pral rezoud pwoblèm kidnaping sa a?

Pataje

Billy Gervé

Billy Gervé, journaliste, rédacteur, Blogueur et étudiant en communication sociale. Il est passionné de la culture | Actuellement rédacteur à Hebdo24.

Tout atik li yo