Jedi 19 novanm 2026

Aktyalite

Ayiti an pilotaj otomatik: kijan pou dirije yon peyi san fèy wout finansye?

Pa Jenny Toussaint

· Mete ajou 15 novanm 2026 · 2 min lekti

Pataje

Atik sa a disponib tou an English, Français ak Español

Deux hommes debout, l'un en costume sombre et l'autre en chemise bleue claire avec lunettes

Fòk nou note, e sitou regrèt, mèkredi 1ye oktòb sa a, peyi a leve san nouvo bidjè. Pandan ane fiskal la ap fini, se ansyen kad bidjetè a yo renouvle otomatikman, paske yo pa t rive pwodui yon nouvo dokiman.

Sitiyasyon sa a, plis pase yon senp kontretan administratif, se sentòm grav yon paralizi politik ak yon efondreman lidèchip.

Fè a akablan nan senplisite li: otorite yo, ki byen chita nan fonksyon enterimè yo, te gen yon ane antye — douz long mwa — pou prepare yon pwojè bidjè. Yon egzèsis jesyon fondamantal, ke yon Palman souvren ta nòmalman debat, amande e adopte. Nan absans chanm sa a, se Konsèy minis la ki te gen responsablite pou valide pwojè sa a. Pwosesis la se yon echèk total.

Echèk sa a pa piti. Li mete anba limyè feblès estriktirèl yon pouvwa enterimè ki sanble abandone gouvène. Renouvèlman otomatik ansyen bidjè a se ekivalan politik yon pilotaj otomatik sou yon bato k ap pran dlo. Sa vle di priyorite yo rete jele, nouvo defi yo — sosyal, ekonomik, sanitè — pa finanse, e Leta a renonse premye wòl li: oryante e aji.

Responsablite nofraj bidjetè sa a peze lou sou zepòl Laurent Saint-Cyr. Kijan ou ka pretann dirije yon peyi san ou pa kapab prezante l yon fèy wout finansye « an bonn e diy fòm »? Enkapasite sa a pou pwodui dokiman ki pi elemantè nan yon jesyon ki an sante se yon aveu enpwisans. Li sonnen tankou yon tris glas pou yon ane fiskal ki deja make pa mefyans.

Fèmen yon egzèsis eskandal finansye manje san menm yon nouvo bidjè, se vire paj la san korije erè yo. Se voye yon mesaj dezas bay sitwayen yo: enpwovizasyon ak imobilis vin nòm. Kijan pou espere retabli konfyans nan enstitisyon yo lè egzekitif la li menm sanble satisfè ak yon jesyon pa defo?

Nan kòmansman oktòb sa a, peyi a kondane kidonk pou viv ak bidjè yè a pou fè fas ak defi demen. Sitiyasyon sa a pa diy yon nasyon ki respekte tèt li. Li revele yon pouvwa ki abandone, yon lidèchip fantom.

Redaksyon Hebdo24 tradui atik sa a apati vesyon orijinal an franse a.

Pataje

Jenny Toussaint

Journaliste-Rédactrice à Hebdo24 | Politicienne | Experte en Relations Internationales 📩 : jenny@hebdo24.com Suivez-moi sur X : @jennyhebdo24

Tout atik li yo