Samdi 21 novanm 2026

Diplomasi

Nan ONI, Sandra Paulemon mande yon mobilizasyon mondyal pou yon lapè dirab ann Ayiti

Pa Bernadin Jules

· 2 min lekti

Pataje

Atik sa a disponib tou an English, Français ak Español

Femme parlant au pupitre des Nations Unies devant trois officiels assis

Minis Planifikasyon ak Koperasyon ekstèn, Dr Sandra Paulemon, lanse yon gwo apèl bay kominote entènasyonal la pou yon angajman ranfòse pou lapè ann Ayiti, nan okazyon sesyon anyèl Komisyon konsolidasyon lapè Nasyonzini an. Lè l pale nan non gouvènman Premye minis Alix Didier Fils-Aimé dirije a, minis la fè tablo yon peyi k ap fè fas ak yon kriz ki gen plizyè dimansyon, pandan l afime yo pa ka jwenn lapè sèlman ak mezi sekirite.

« Sekirite endispansab. Men li p ap ase », Madan Paulemon deklare, paske li kwè li dwe mache ak jistis, kreyasyon djòb pou jèn yo, pwoteksyon fanm yo, retou piti piti Leta nan teritwa ki afekte yo ak retablisman konfyans ant sitwayen yo ak enstitisyon yo. Minis la salye dènye vizit Sekretè jeneral Nasyonzini an, António Guterres, ann Ayiti, e li remèsye l paske li te raple kominote entènasyonal la peyi a « pa dwe bliye ». Dapre li, vizit sa a te pèmèt mete anba limyè reyalite imen ki kache dèyè estatistik kriz la.

Pou ilistre pawòl li, Sandra Paulemon pale de pakou yon jèn fi ki te viktim vyolans seksyèl ki, apre ensekirite te koupe lekòl li, ap akonpaye lòt sivivan jodi a. Li rakonte tou istwa yon adolesan yon gang te rekrite, men ki te reyentegre gras ak yon pwogram reyabilitasyon e ki angaje kounye a nan yon fòmasyon pwofesyonèl. Egzanp sa yo montre, dapre minis la, viktim yo ka rebati lavi yo e jèn ki ekspoze a vyolans ka vin aktè lapè lè yo jwenn opòtinite.

Lè l plede pou yon repons global pou kriz ayisyen an, Madan Paulemon defann yon apwòch entegre ki mete ansanm aksyon imanitè, konsolidasyon lapè ak devlopman. « Lè èd imanitè sove lavi, lè konsolidasyon lapè retabli konfyans e lè devlopman kreye opòtinite, se lè sa a nou kreye kondisyon pou yon vrè estabilite », li afime. Minis la renouvle tou rekonesans gouvènman ayisyen an anvè Komisyon konsolidasyon lapè a ak Fon pou konsolidasyon lapè a (PBF), pandan l raple plis pase 50 milyon dola ameriken deja envesti ann Ayiti pou sipòte ranfòsman kapasite Leta, pwogram dezameman, demantèlman, reyensèsyon ak rediksyon vyolans kominotè (DDR-RVC), aplikasyon rezolisyon 1325 sou fanm, lapè ak sekirite, ansanm ak reyabilitasyon enfrastrikti kominotè. Li di otorite ayisyen yo vle kontinye koperasyon sa a kounye a otou twa aks priyoritè: pwoteksyon fanm ak fi, akonpayman jèn yo atravè altènativ a vyolans ak akselerasyon estabilizasyon kominote yo.

An konklizyon, Sandra Paulemon ensiste Ayiti pa mande « ni charite, ni konpasyon, ni pitye », men sipò ki nesesè pou bati yon lapè dirab. « Chak fi yo pwoteje se yon viktwa pou lapè. Chak jèn ki jwenn yon djòb se yon viktwa pou lapè. E chak fwa nou transfòme yon istwa laperèz an istwa espwa, nou fè tout limanite avanse », li deklare devan reprezantan Eta manm Nasyonzini yo.

Pataje

Bernadin Jules

Journaliste- Rédacteur, avocat et éducateur haïtien. 📩 Email: bernadinjules@hebdo24.com Suivez-moi sur X : @bernadinjules24

Tout atik li yo