Jedi 19 novanm 2026

Sosyete

8 mas: Marie Yolène Gilles, defansè dwa moun ki pa janm fatige

Pa Bernadin Jules

· 3 min lekti

Pataje

Atik sa a disponib tou an English ak Français

Militan dwa moun depi premye lè, Marie-Yolène gen, san diskisyon, nanm ki fèt pou batay kont enjistis sosyal kèlkeswa rad yo mete. Zanmi tout moun e lènmi chak moun, li sanble li bay tèt li, an silans, devwa pou l pa fè moun plezi.

Fanm sa a ki fè valè onètete, entegrite ak kouraj fondasyon lavi l, prive kou pwofesyonèl, nan menm ran ak Temis, deyès Jistis, Lalwa ak Ekite. Se Bondye sèl ki konnen si yo pa pataje menm kabann! Paradòks: li chèch kò pa nati, moun Pòtoprens 1 mèt 53 sa a fè pi byen pase nenpòt moun travay Sizif sa a ki se militans pou respè dwa moun ann Ayiti. Se an 1999 Lèlène, ansyen jounalis repòtè Radio Cacique ak Télévision PVS Antenne 16, estasyon ak chèn ki pa egziste ankò jodi a, te antre nan arèn batay pou elimine enjistis ak inegalite sosyal, koripsyon, enpinite, pami lòt fleyo, lè l antre nan Rezo Nasyonal Defans Dwa Moun (RNDDH). Li fèt 30 septanm 1960, Marie-Yolène Gilles te deja gen laj ak eksperyans pou l al nan lagè kont moun ki kowonpi, moun ki kowonpi lòt, enpostè, san lafwa ni lalwa, kote yo soti. An efè, depi de deseni, fanm sa a ki gen anpil kòz pou l defann e anpil enjistis pou l atake, kanpe djanm nan bòt li, pa sispann anpeche sitwayen òdinè kou gwo kòmi Leta ki ta vyole Lwa Repiblik la dòmi sou de zòrèy yo.

Yon « Defansè », yon imaj

«Mwen pa ka tounen konplis aksyon ou yo ni jete kredibilite m ak onètete m nan poubèl iresponsablite ou. Yon enstitisyon ki fè moralite ak etik chwal batay li dwe pi wo pase tout sispèk… », Marie-Yolène Gilles ekri, 4 avril 2017, bay konpayon batay li, Pierre Espérance, ki te mele nan yon zafè sibvansyon Leta bay RNDDH. Ann pase! Dosye a konnen. Rigoris fanatik, patizan fidèl dwati, Marie-Yolène Gille kenbe imaj li entak menm devan yon glas ki defòme. Fanm gwo dosye, manman yon gason 23 an (etidyan nan Fakilte Medsin ak Famasi, UEH) ak yon tifi 5 an (elèv 3yèm ane preskolè kay sè Sacré-Cœur yo), li pa janm gen santiman sa a ki poutan byen imen: laperèz. « Defansè » dwa moun nan mennen ankèt li, pibliye rapò li, pwente dwèt, toujou ak rezon, sou Mesye X oswa Madan Y, pandan l byen konvenk, jan Arab yo di: « Sa ki touye lyon an manje l, sa ki pa touye l, yo manje l ». Li pa vle ditou tounen konplis mal la ak silans. An avril 2017, lè l vire do prèske san gwo regrè bay òganis defans dwa moun li te enkane vwa a pafètman an, RNDDH, Marie-Yolène Gilles poutan pa fèmen je l sou « Dosye » li yo. Pandan menm mwa a, sa vle di 27 avril 2017, li menm ak nonm lalwa Samuel Madistin batize FJKL (Fondasyon Je Klere), ak objektif: lite pou transfòme Leta echwe sa a (Ayiti) an yon Leta modèn, demokratik ak popilè, ki respekte dwa moun ak règ bòn gouvènans.

Fanm senkantèn ane sa a ki pa janm pè desann nan vant pouri bèt la pou rale verite ki deranje yo, bay fo enpresyon yon enik ki pa gen okenn sansiblite fanm, yon moun ki pa konn ri ni pran bon tan. Nan yon peyi kote viktim yo pi dispoze kanpe bò kote bouwo yo pase nan kan moun k ap fè jistis oswa korije tò yo, fòk ou lisid. E jan René Char te di: « Lisidite se blesi ki pi pre solèy la ». Se poutèt sa souri pa toujou sou figi Lèlène.

Pataje

Bernadin Jules

Journaliste- Rédacteur, avocat et éducateur haïtien. 📩 Email: bernadinjules@hebdo24.com Suivez-moi sur X : @bernadinjules24

Tout atik li yo

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here