{"id":38327,"date":"2022-02-08T19:18:52","date_gmt":"2022-02-09T00:18:52","guid":{"rendered":"https:\/\/hebdo24.com\/ayiti-edikasyon-fok-nou-replanifye-avni-jen-yo\/"},"modified":"2022-02-08T19:18:52","modified_gmt":"2022-02-09T00:18:52","slug":"ayiti-edikasyon-fok-nou-replanifye-avni-jen-yo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hebdo24.com\/ht\/ayiti-edikasyon-fok-nou-replanifye-avni-jen-yo\/","title":{"rendered":"Ayiti-Edikasyon: F\u00f2k nou replanifye avni j\u00e8n yo!"},"content":{"rendered":"<p class=\"p1\"><strong>Youn nan pi gwo defi pwochen Administrasyon politik la se sove jen\u00e8s ayisyen an. Paske jen\u00e8s sa a, akoz kondisyon lavi l ak p\u00e8spektiv reyalizasyon ak epanouisman p\u00e8son\u00e8l li, tr\u00e8 defavorize e dezanchante.<\/strong><\/p>\n<p class=\"p1\">J\u00e8n ayisyen yo ye e yo viv nan tan yo, yon tan ki pa limite ank\u00f2 a espas nasyonal iben oswa riral, men a sa lemond. Kidonk, yo tande e yo w\u00e8, atrav\u00e8 diferan medya sitou rezo sosyal yo, sa ki pi bon nan lemond.<\/p>\n<p class=\"p1\">Poutan, laj abondans ak byen viv, nan \u00ab peyi-mod\u00e8l etranje \u00bb, pa tonbe sot nan sy\u00e8l. Se elit ekonomik, politik ak entelekty\u00e8l yo ki kreye kondisyon sa a. Sa Ayiti yo dwe mete ansanm pou f\u00e8 menm bagay la.<\/p>\n<p class=\"p1\">Ayiti se yon peyi ki tr\u00e8 j\u00e8n. 50% popilasyon an gen mwens pase 20 an. Laj medy\u00e0n popilasyon an \u2013 sa ki separe popilasyon an an de pati egal yon fason pou 50 % anba laj sa a e 50 % anwo \u2013 se 21 an. Sepandan jen\u00e8s sa a ap f\u00e8 fas ak yon pwobl\u00e8m edikasyon kalite, nan tout nivo, e kidonk mank kalifikasyon teknik ak pwofesyon\u00e8l.<\/p>\n<p class=\"p1\">Kidonk, nouvo dirijan yo, pandan y ap rekon\u00e8t tout bagay priorit\u00e8 nan peyi nou an, dwe mete yon bon pati nan ti resous nou yo nan s\u00e8vis jen\u00e8s la. Pou sa, yo dwe aktyalize epi vr\u00e8man aplike Plan operasyon\u00e8l 2010-2015 la, ki te gen e ki toujou gen pou objektif refonde sist\u00e8m edikatif ayisyen an, \u00ab s\u00e8l mwayen pou devlopman nouvo sosyete ayisyen an \u00bb.<\/p>\n<p class=\"p1\">Nan p\u00e8spektiv sa a, anplis restriktirasyon ak reyoryantasyon ans\u00e8yman fondamantal ak segond\u00e8, dirijan sa yo dwe rezoud pwobl\u00e8m f\u00f2masyon pwofesyon\u00e8l la. Paske li gen anpil enp\u00f2tans pou Ayiti. Poutan, \u00ab Sou-sekt\u00e8 a karakterize k\u00f2m yon ansanm disparat kote \u00f2f f\u00f2masyon an gaye ant plizy\u00e8 minist\u00e8 sektory\u00e8l san n\u00f2m komen e san oryantasyon jeneral. Sa ki lakoz yon diplikasyon pwogram f\u00f2masyon ki nouri konfizyon ak mefyans anv\u00e8 sou-sekt\u00e8 a.<\/p>\n<p class=\"p1\">\u00abAYITI SE YON PEYI KI TR\u00c8 J\u00c8N, 50%<\/p>\n<p class=\"p1\">POPILASYON AN GEN MWENS PASE 20 AN.\u00bb<\/p>\n<p class=\"p1\">Tout sa se rezilta yon defisi nan kad legal gouv\u00e8nans lan ki vin pi grav akoz pa gen mekanis kons\u00e8tasyon ant Leta ak patn\u00e8 sosyal ak ekonomik yo. Sou tout f\u00e8bl\u00e8s sa yo, ajoute mank finansman kwonik sou-sekt\u00e8 a ap f\u00e8 fas. [\u2026] \u00bb Kidonk, anba direksyon yon vr\u00e8 teknokrat, f\u00f2k yo aplike Politik nasyonal f\u00f2masyon pwofesyon\u00e8l la.<\/p>\n<p class=\"p1\">An menm tan ak aksyon estratejik ki pi edikatif yo, dirijan yo dwe elabore yon politik popilasyon (planifikasyon familyal, lwa sou ent\u00e8ripsyon volont\u00e8 gwos\u00e8s ak laj maryaj ki ka pouse a 23 oswa 25 an) pou diminye dab\u00f2 presyon demografik ki anpeche j\u00e8n yo jwenn travay, paske gen tw\u00f2p mend\u00e8v, men tou pou evite adolesan yo gwos\u00e8s bon\u00e8 ki \u00ab danjere sou plan sante ak sosyal \u00bb.<\/p>\n<p class=\"p1\">Sou kesyon sa a, f\u00f2k nou konnen, dapre EMMUS-V, \u00ab 14 % adolesan [jeunes femmes \u00e2g\u00e9es de 15-19 ans] deja k\u00f2manse lavi fekon yo: 11 % ladan yo gen omwen yon pitit e 3 % ansent premye pitit yo. Pwop\u00f2syon adolesan ki deja k\u00f2manse lavi fekon yo ogmante rapid ak laj, li pase de 3 % a 15 an a 31 % a 19 an, laj kote 28 % j\u00e8n fi deja gen omwen yon pitit. Li pi wo anpil nan kan yo (26 %) pase nan milye riral (15 %) ak nan milye iben (13 %). \u00bb<\/p>\n<p class=\"p1\">An definitif, pran jen\u00e8s la an chaj dwe priyorite nouvo dirijan yo. Sinon, olye l reprezante yon bonis demografik, li ta tounen yon malis ak tout konsekans ekonomik, sosyal ak politik negatif sa ap pote pou tout sosyete a.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Youn nan pi gwo defi pwochen Administrasyon politik la se sove jen\u00e8s ayisyen an. Paske jen\u00e8s sa a, akoz kondisyon lavi l ak p\u00e8spektiv reyalizasyon ak epanouisman p\u00e8son\u00e8l li, tr\u00e8 defavorize e dezanchante. J\u00e8n ayisyen yo ye e yo viv nan tan yo, yon tan ki pa limite ank\u00f2 a espas nasyonal iben oswa riral, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":34,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4381],"tags":[],"class_list":["post-38327","post","type-post","status-publish","format-standard","category-sosyete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hebdo24.com\/ht\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38327","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hebdo24.com\/ht\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hebdo24.com\/ht\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hebdo24.com\/ht\/wp-json\/wp\/v2\/users\/34"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hebdo24.com\/ht\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=38327"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/hebdo24.com\/ht\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38327\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hebdo24.com\/ht\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=38327"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hebdo24.com\/ht\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=38327"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hebdo24.com\/ht\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=38327"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}