{"id":33308,"date":"2025-10-09T16:36:55","date_gmt":"2025-10-09T20:36:55","guid":{"rendered":"https:\/\/hebdo24.com\/?p=33308"},"modified":"2026-11-14T23:37:37","modified_gmt":"2026-11-15T04:37:37","slug":"mpce-planifikasyon-nasyonal-rant-politik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hebdo24.com\/ht\/mpce-planifikasyon-nasyonal-rant-politik\/","title":{"rendered":"MPCE: l\u00e8 planifikasyon nasyonal la tounen yon zouti rant politik"},"content":{"rendered":"<p>Minist\u00e8 Planifikasyon ak Koperasyon ekst\u00e8n (MPCE), yon poto esansy\u00e8l nan gouv\u00e8nans piblik ayisyen an, ap trav\u00e8se depi plis pase yon kenz\u00e8n ane yon kriz pwofon. Minist\u00e8 estratejik sa a, ki sipoze oryante planifikasyon ekonomik ak sosyal peyi a e kow\u00f2done koperasyon ent\u00e8nasyonal la, vin yon zouti anvi politik, ki alimante koripsyon, klyantelis ak anrichisman p\u00e8son\u00e8l.<\/p>\n<h3>Yon enstitisyon ki detounen de misyon li<\/h3>\n<p>MPCE gen manda pou pilote devlopman ekonomik ak sosyal peyi a, mobilize resous ekst\u00e8n yo e asire kow\u00f2dinasyon yo pou benefis ef\u00f2 nasyonal la. Poutan, nou oblije konstate anpil titil\u00e8 youn d\u00e8y\u00e8 l\u00f2t itilize p\u00f2s sa a s\u00e8lman pou enter\u00e8 p\u00e8son\u00e8l. Olye li reprezante rig\u00e8 ak planifikasyon Leta a, minist\u00e8 a tounen yon sant pouvwa paral\u00e8l kote enter\u00e8 politik ak anrichisman ilisit mele.<\/p>\n<p>Ka Marie D. A. Ketleen Florestal, Premye minis l\u00e8 sa a, Garry Conille, te nonmen minis 17 jen 2024, montre dviyasyon sa a yon fason trajik.<\/p>\n<h3>Yon gouv\u00e8nans ki make pa opasite, awogans ak favoritis<\/h3>\n<p>Depi li rive, minis Florestal f\u00e8 diferans ak yon jesyon otorit\u00e8 e kontwov\u00e8se. S\u00e8z mwa apre enstalasyon li, li pa ta metrize toujou atribisyon fondamantal MPCE jan dekr\u00e8 2 fevriye 2016 la defini yo.<\/p>\n<p>Dapre plizy\u00e8 kad ent\u00e8n, li ta mete teknisyen ki gen eksperyans nan minist\u00e8 a sou kote pou l antoure t\u00e8t li ak kolaborat\u00e8 li chwazi sou krit\u00e8 lwayote p\u00e8son\u00e8l. Pandan l ap neglije misyon planifikasyon ak kow\u00f2dinasyon yo, minis la ta konsantre sou jesyon kat debi minist\u00e8 a, yon travay ki n\u00f2malman pou direkt\u00e8 jeneral la. Pandan tan sa a, l\u00f2t enstitisyon \u2014 minist\u00e8 Ekonomi ak Finans, minist\u00e8 Agrikilti oswa minist\u00e8 Entery\u00e8 \u2014 ta pran plizy\u00e8 atribisyon MPCE. Konsa, yon vid administratif enstale.<\/p>\n<h3>Chif ki choke: sal\u00e8, prim ak depans liks<\/h3>\n<p>Minis Planifikasyon an f\u00e8 pati manm gouv\u00e8nman ki koute Trez\u00f2 piblik la pi ch\u00e8. Dapre dokiman ent\u00e8n nou konsilte:<\/p>\n<ul>\n<li>Sal\u00e8 chak mwa: 121 000 goud<\/li>\n<li>Kat debi: anviwon 350 000 goud pa mwa<\/li>\n<li>Prim chak twa mwa: anviwon 940 000 goud<\/li>\n<li>Bon gaz: anviwon 600 000 goud pa mwa<\/li>\n<li>Fr\u00e8 reprezantasyon: 74 000 goud<\/li>\n<li>Ti k\u00e8s: 150 000 goud<\/li>\n<li>Fr\u00e8 dezy\u00e8m rezidans: anviwon 520 000 goud<\/li>\n<li>Endemnite fonksyon: 40 333 goud<\/li>\n<\/ul>\n<p>Anplis, gen okipasyon regilye yon swit nan yon ot\u00e8l liks nan P\u00f2toprens, lajan piblik finanse. Fakti manje yo ta t\u00e8lman wo ke, dapre yon sous nan MEF, k\u00e8k teknisyen ap mande t\u00e8t yo \u00ab si tout minist\u00e8 a ap manje la \u00bb.<\/p>\n<h3>Moun ki pre minis la: ant favoritis ak anrichisman<\/h3>\n<p>De kolaborat\u00e8 ki pre minis la, ki soti nan minist\u00e8 Agrikilti, ta plase nan p\u00f2s kle nan MPCE:<\/p>\n<ul>\n<li>Marie Th\u00e9r\u00e8se Nadia Jean Juste, chaje de misyon ak ran asistan-direkt\u00e8 nan MARNDR (sal\u00e8: 75 000 goud), ta nonmen direktris af\u00e8 administratif ak bidj\u00e8 MPCE. Li ta touche: 900 000 goud sal\u00e8 konplemant\u00e8 chak twa mwa, anviwon 400 000 goud prim sou kat debi, plis pase 60 000 goud kat debi chak mwa.<\/li>\n<li>Elgo Eugene, yo prezante k\u00f2m konseye nan pasasyon mache piblik, ta benefisye yon tretman ekivalan: 600 000 goud sal\u00e8 konplemant\u00e8 chak twa mwa, 400 000 goud prim sou kat debi, ak plis pase 60 000 goud kat debi chak mwa.<\/li>\n<\/ul>\n<p>De kolaborat\u00e8 yo ta pwofite tou avantaj ki rez\u00e8ve pou direkt\u00e8 yo. Depi enstalasyon yo an fevriye 2025, yo ta touche plis pase 14 milyon goud an bon gaz \u2014 sa vle di plis pase 2 milyon pa mwa \u2014, yon montan ki monte a 11 milyon goud pou de d\u00e8nye mwa egz\u00e8sis fiskal la. Pou t\u00e8t pa l, Marie Th\u00e9r\u00e8se Nadia Jean Juste ta bay t\u00e8t li yon sibvansyon 750 000 goud pou yon vwayaj medikal aletranje.<\/p>\n<p>Pandan tan sa a, minist\u00e8 a pa ta jwenn 4 milyon goud ki neses\u00e8 pou repare jenerat\u00e8 li, ki an p\u00e0n depi avril.<\/p>\n<h3>Yon minis san imanite: fonksyon\u00e8 yo pini e imilye<\/h3>\n<p>Plizy\u00e8 anplwaye MPCE denonse transf\u00e8 abitr\u00e8 nan \u00f2ganis dekonsantre, kont pwosedi legal yo. Desizyon sa yo, san jistifikasyon e san apwobasyon OMRH oswa Primati a, plonje plizy\u00e8 diz\u00e8n fonksyon\u00e8 ki gen eksperyans \u2014 k\u00e8k ladan yo gen ant 12 ak 20 ane s\u00e8vis \u2014 nan prekarite total. Prive de avantaj sosyal yo ak revni regilye yo, yo gen difikilte jodi a pou satisf\u00e8 bezwen fanmi yo.<\/p>\n<p>Yon kad rezime sitiyasyon an konsa: \u00ab Isit la, yo pini moun ki konpetan e yo rekonpanse konplis yo. \u00bb<\/p>\n<h3>Yon minist\u00e8 k ap tonbe<\/h3>\n<p>Devan klima pouri sa a, direkt\u00e8 jeneral MPCE a ta demisyone, kote li pale de yon anviw\u00f2nman ki make pa mepri, arasman, trafik enfliyans ak absans total gouv\u00e8nans. Minist\u00e8 a, ki te yon mot\u00e8 devlopman nasyonal lontan, se s\u00e8lman lonbraj li kounye a: paralize, diskredite e vide de premye misyon li.<\/p>\n<h3>Ap\u00e8l pou yon reveye nasyonal<\/h3>\n<p>Yo ent\u00e8pele Kons\u00e8y prezidansy\u00e8l tranzisyon an jodi a. Li dwe aji san reta pou mete fen ak dviyasyon sa a e sove MPCE anvan li tonbe n\u00e8t. Restore enstitisyon sa a, se rem\u00e8t planifikasyon nasyonal la w\u00f2l bous\u00f2l ekonomik, sosyal ak teritoryal li \u2014 e rem\u00e8t p\u00e8p ayisyen an yon ti limy\u00e8 espwa nan kapasite Leta a pou l ref\u00f2me t\u00e8t li.<\/p>\n<p><em>Redaksyon Hebdo24 tradui atik sa a apati vesyon orijinal an franse a.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Minist\u00e8 Planifikasyon ak Koperasyon ekst\u00e8n (MPCE), yon poto esansy\u00e8l nan gouv\u00e8nans piblik ayisyen an, ap trav\u00e8se depi plis pase yon kenz\u00e8n ane yon kriz pwofon. Minist\u00e8 estratejik sa a, ki sipoze oryante planifikasyon ekonomik ak sosyal peyi a e kow\u00f2done koperasyon ent\u00e8nasyonal la, vin yon zouti anvi politik, ki alimante koripsyon, klyantelis ak anrichisman p\u00e8son\u00e8l. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":51,"featured_media":27693,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4372],"tags":[],"class_list":["post-33308","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-aktyalite"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hebdo24.com\/ht\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33308","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hebdo24.com\/ht\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hebdo24.com\/ht\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hebdo24.com\/ht\/wp-json\/wp\/v2\/users\/51"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hebdo24.com\/ht\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=33308"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/hebdo24.com\/ht\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33308\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hebdo24.com\/ht\/wp-json\/wp\/v2\/media\/27693"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hebdo24.com\/ht\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=33308"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hebdo24.com\/ht\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=33308"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hebdo24.com\/ht\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=33308"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}